Bảng chữ cái lớp 1 – 29 chữ và tờ tập viết ô li
Đủ 29 chữ cái tiếng Việt, mỗi chữ ghi rõ cao mấy đơn vị và thuộc nhóm nét nào, kèm liên kết in riêng một tờ ô li cho từng chữ. Chữ mẫu trong bảng dùng đúng bộ chữ viết tiểu học, không phải phông chữ in.
Tờ mẫu: nhóm nét cong và nhóm nét cong ghép móc
Vuốt ngang để xem cả tờ. Đây là mười chữ nên dạy đầu tiên, trước khi sang nhóm nét móc và nét khuyết.
Chữ cái
Ôn Thi · onthi.appBảng 29 chữ cái
Chữ mẫu hiện bằng đúng bộ chữ viết tiểu học. Bấm «In riêng» để ra một tờ tám dòng chỉ luyện chữ đó — đây là cách dùng hiệu quả nhất: mỗi buổi một chữ.
Năm nhóm chữ cùng nét
Dạy theo nhóm chứ đừng dạy theo thứ tự a, b, c. Mỗi chữ trong nhóm chỉ khác chữ trước đó một chi tiết nhỏ, nên con học chữ thứ hai trở đi rất nhanh.
Nhóm nét cong
Bảy chữ này đều bắt đầu bằng nét cong. Dạy chữ o trước: viết được o là gần như viết được cả nhóm, vì ô và ơ chỉ là o thêm dấu, còn c là o mở ra.
Nhóm nét cong ghép nét móc
Cũng bắt đầu bằng nét cong kín như chữ o rồi nối thêm nét sổ hoặc nét khuyết. Chỗ trẻ hay sai là nối: nét cong phải khép kín trước khi nối, hở một chút là chữ a nhìn ra chữ u.
Nhóm nét móc
Thân chữ là nét móc. Trẻ hay nhấc bút ở chỗ đổi chiều rồi vẽ thêm cái móc — nét móc phải đi liền một hơi.
Nhóm nét khuyết
Năm chữ cao nhất, đều 2,5 đơn vị. Vòng khuyết phải thon chứ không phình thành vòng tròn, và đỉnh chữ phải chạm đúng đường kẻ, không lơ lửng.
Chữ ghép, chữ hoa và dấu thanh
Ngoài 29 chữ cái, tiếng Việt còn 11 chữ ghép: ch, gh, gi, kh, ng, ngh, nh, ph, qu, th, tr. Đây là chữ ghép để ghi âm chứ không phải chữ cái mới, nên con không phải học nét mới — chỉ phải tập nối hai ba chữ đã biết cho đều khoảng cách. Chỗ hay sai là ngh: ba chữ dễ bị viết dính vào nhau hoặc chữ h tụt thấp hơn chữ g.
Chữ hoa cao 2,5 đơn vị, riêng G và Y cao 4 đơn vị nên phải có đủ chỗ phía dưới dòng kẻ. Con chỉ cần chữ hoa khi đã viết câu, vì chữ hoa dùng ở đầu câu và tên riêng. Gõ thẳng chữ hoa vào máy tạo tờ là ra tờ luyện riêng.
Dấu thanh (sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng) nằm gọn trong một ô vuông cạnh 0,5 đơn vị, đặt ngay trên hoặc ngay dưới âm chính chứ không đặt giữa tiếng. Trẻ hay đặt dấu lệch sang chữ bên cạnh — khi con viết từ có dấu, hãy chỉ cho con âm chính nằm ở đâu trước khi đặt bút.
Chiều cao các chữ theo mẫu chữ viết trong trường tiểu học ban hành kèm Quyết định 31/2002/QĐ-BGD&ĐT ngày 14/6/2002 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Văn bản chỉ quy định tỉ lệ so với chữ o, không quy định số đo milimét.
Câu hỏi thường gặp
Bảng chữ cái lớp 1 có bao nhiêu chữ?
29 chữ cái: a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê, g, h, i, k, l, m, n, o, ô, ơ, p, q, r, s, t, u, ư, v, x, y. Ngoài ra còn các chữ ghép như ch, gh, gi, kh, ng, ngh, nh, ph, qu, th, tr — đó là chữ ghép để ghi âm chứ không phải chữ cái, nên không nằm trong 29 chữ này. Các chữ f, j, w, z không có trong bảng chữ cái tiếng Việt.
Nên dạy chữ cái theo thứ tự a, b, c không?
Không nên, nếu mục tiêu là viết đẹp. Thứ tự a, b, c là thứ tự tra cứu, còn tập viết thì nên đi theo nhóm cùng nét: nhóm nét cong trước (c, o, ô, ơ, e, ê, x), rồi nhóm nét cong ghép móc (a, ă, â, d, đ, g, q), nhóm nét móc (i, u, ư, n, m, v, p, t), nhóm nét khuyết (l, b, h, k, y), cuối cùng là nhóm nét thắt (r, s). Học theo nhóm thì mỗi chữ mới chỉ khác chữ cũ một chi tiết, con tiến rất nhanh.
Chữ nào cao nhất, chữ nào thấp nhất?
Cao nhất là b, g, h, k, l, y — cao 2,5 đơn vị, trong đó g và y có 1 đơn vị nằm trên dòng kẻ và 1,5 đơn vị thả xuống dưới. Thấp nhất là nhóm 1 đơn vị: a, ă, â, c, e, ê, i, m, n, o, ô, ơ, u, ư, v, x. Ở giữa có r và s cao 1,25 đơn vị, t cao 1,5, còn d, đ, p, q cao 2 đơn vị.
Có nên in riêng từng chữ cho con luyện không?
Có, và đó là cách dùng tờ tập viết hiệu quả nhất. Mỗi buổi một chữ, tám đến mười dòng cùng một chữ, con mới nhớ được nét. In cả bảng 29 chữ mỗi chữ một dòng thì hợp để ôn lại hoặc kiểm tra xem con còn quên chữ nào, chứ không hợp để học chữ mới.
Khi nào con nên chuyển sang chữ hoa?
Sau khi viết thạo chữ thường và bắt đầu viết câu, vì chữ hoa chỉ dùng ở đầu câu và tên riêng. Chữ hoa cao 2,5 đơn vị, riêng G và Y cao 4 đơn vị. Bạn gõ chữ hoa thẳng vào máy tạo tờ ở trang Tập viết lớp 1 là ra tờ luyện chữ hoa.